سکته های مغزی عموما در افراد مسن رخ می دهد و دلیل آن بیماریهای عروقی، دیابت و پرفشاری خون است و ایجاد لخته موجب سکته مغزی خواهد شد. نکته مهم این است که سکته در جوانان نیز اتفاق می افتد. اگر بیماری که دچار سکته مغزی شده است کمتر از ۴۰ سال داشته باشد تعجب همگان را برمی انگیزد. از علل سکته مغزی در جوانان می توان به عدم تحرک، چاقی و تغذیه نامناسب و غیره اشاره کرد.
علل سکته مغزی در جوانان
از علل سکته مغزی در جوانان نازک بودن عروق مغزی به صورت مادرزادی که ممکن است به طور ناگهانی پاره شود می تواند علتی بر سکته مغزی باشد.
مهم ترین علل سکته مغزی در جوانان استرس است که بر روی متابولیسم بدن اثر تخریبی خواهد گذاشت. همچنین استرس می تواند بر دیواره رگ ها اثر مخرب بر جا بگذارد و موجب بیماری تصلب شرایین و ایجاد سکته های مغزی شود. استرس موجب افزایش میزان کورتیزول در خون می شود. در صورت بالا بودن کورتیزول بر روی سیستم گردش خون اثر گذاشته و موجب سکته مغزی می شود.
علت دیگری که می تواند موجب سکته مغزی در جوانان شود استعمال مواد مخدر و دخانیات (مخصوصا قلیان) است که تاثیر مخربی بر روی عروق مغزی و سیستم قلبی عروقی خواهد گذاشت.
تغییر در رژیم غذایی، مصرف فست فودهاف غذاهای پرچرب و پرکالری و مجموعا غذاهایی بی کیفیت نیز می تواند بر مغز تاثیرات مخرب و جبران ناپذیری وارد کند.
بی تحرک بودن و ورزش نکردن می تواند موجب بروز سکته مغزی شود. فعالیت های بدنی مانند ورزش هوازی و پیاده روی می تواند از بروز سکته مغزی جلوگیری کند.
حتی آلودگی هوا نیز می تواند در ایجاد سکته مغزی نقش داشته باشد.
سکته مغزی در بانوان (بخصوص بعد از زایمان) شایع است. و علت آن افزایش هورمونهای آزادشده توسط جفت و تخمدان زن باردار، خاصیت انعقادپذیری خون بالا خواهد رفت. و احتمال لخته خون در اندام های تحتانی خانم باردار و سایر نقاط بدنش مثل مغز زیاد است.
اما علت اصلی سکته جوانان نوعی بیماری به نام نشانگان آنتیفسفولیپید است. این بیماری به این صورت است که آنتیبادیهایی ایجاد میشوند که با فاکتورهای انعقادی خون تداخل دارند و باعث بروز لخته در عروق میشوند.
نشانگان به دو گروه تقسیم می شود:
گروه اولیه : علتی برای آن یافت نمی شود.
گروه ثانویه : در اثر مشکلی، مصرف برخی از داروها و… آنتیبادی در خون نمایان میشود. البته ممکن است این آنتی بادی ها در افراد عادی نیز دیده شود و به این معنی نیست که حتما فردی که این آنتی بادی را دارد حتما در آینده به سکته مغزی مبتلا خواهد شد.
برخی از بیماران به پزشک مراجعه می کنند و پزشک متوجه کاهش سطح هوشی فرد، اختلال شناختی ادراکی و فرد رفتارهای بچگانه از خود نشان می دهد. با آزمایش MRI پزشک شاهد لخته های ریز متعدددر مغز بیمار خواهند بود. این افراد نیز مبتلا به این نشانگان هستند.
نوع دیگر آنتیفسفولیپید ثانویه مربوط به بیماری لوپوس می باشد که این بیماری، یک بیماری خودایمنی بوده و در آن فرد مبتلا، مستعد سکته مغزی، لخته در ریه و پا یا نقاط دیگر است.
نوع دیگری از بیماری نشانگان دیواره عروق را هدف قرار داده و یکی از عوارض اختلال دیواره عروق، بروز لخته می باشد که در صورت بروز لخته با علائمی همچون فلج اندام ها، اختلال در راه رفتن و حرف زدن همراه خواهد بود.
راه تشخیص نشانگان آنتیفسفولیپید تست آنتیبادی است و اگر به فاصله شش هفته (دو بار آزمایش تکرار میشود) تست مثبت باشد، بیماری قطعی است و درمانش رقیق کننده خون می باشد.
علائم هشداردهنده سکته مغزی
سکته یک مورد اورژانسی است و برای متوقف کردن آسیب های احتمالی به مغز بیمار ۳ ساعت زمان دارید تا فرد را به بیمارستان برسانید و اقدامات لازم انجام شود. به همین علت در صورت دیدن هر گونه علائمی باید به توجه کنید. علائم سکته مغزی به طور ناگهانی شروع میشوند. همین امر سبب می شود که توجه به زمان شروع علائم اهمیت داشته باشد. این علائم عبارتند از:
کرختی و ضعف در یک طرف بدن، صورت، دست یا پا که عموما بسیار ناگهانی خود را نشان می دهد.
گیجی که نتیجه آن اختلال ناگهانی گفتار و دشواری در پیدا کردن واژههای مناسب و ناتوانی درک کردن حرف دیگران است.
سرگیجه ناگهانی، از دست دادن تعادل
تاری در دید و اختلال در بینایی در یک یا هر دو چشم، دو بینی یا تیرگی در دید.
سردرد غیرعادی و شدید که مانند ضربه ناگهانی بوده و با سرگیجه و حالت تهوع همراه خواهد بود.
علائمی که در خانم ها شایع است :
- خستگی ناگهانی
- افتادن یا تشنج ناگهانی
- افزایش ناگهانی ضربان قلب
- درد در قفسه سینه، دست، پا و صورت
- تنگی نفس یا سکسکه به طور ناگهانی
جوانان چگونه می توانند از سکته مغزی جلوگیری کنند ؟
- از استعمال دخانیات خودداری کنید.
- سبک زندگی خود را تغییر دهید.
- کلسترول خون خود را چک کنید و در صورت بالا بودن آن را درمان کنید.
- مصرف غذاهایی که از چربی اشباع ، چربی ترانس، کلسترول و نمک تشکیل شده اند را کاهش دهید.
- ورزش کنید.
- وزن خود را کنترل کنید.
- داروهای خود را طبق دستورات پزشک مصرف کنید.
- اگر دیابت دارید قند خون خود را کنترل کنید.
