بیماری صرع و هر آنچه باید درباره آن بدانید

بیماری صرع و هر آنچه باید درباره آن بدانید

بیماری صرع نوعی بیماری مزمن که در سیستم عصبی مرکزی مغز اختلال ایجاد کرده و فعالیت های مغز را مختل میکند و در نهایت موجب تشنج و بی هوش شدن فرد می شود. تشنج در افراد مختلف دارای علائم متفاوتی است برای مثال این اتفاق در برخی افراد با تشنج در دست ها و پاها و از دست دادن هوشیاری همراه است و در برخی موارد با خیره ماندن. تشنج در اثر ایجاد فعالیت های الکتریکی غیرطبیعی در مغز ایجاد می شود. صرع به رخ دادن ۲ یا بیش از دو حمله تشنجی می گویند. البته باید بدانید تشنج کردن به این معنا نمیباشد که شما بیماری صرع دارید.

علائم بیماری صرع

صرع به علت فعالیت های غیر طبیعی سلول های مغز اتفاق میفتد. از آنجا که صرع ناشی از فعالیت غیر طبیعی در مغز است، تشنج می‌تواند بر هر فرایند مغز شما تأثیر بگذارد. نشانه ها و علائم صرع و تشنج ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • گیجی و سردرگمی موقت
  • صحبت کردن شما نامفهوم و بریده بریده
  • خیره شدن به یک نقطه
  • حرکات غیر قابل کنترل حرکات دست و پا (پرش اندام)
  • لرزش و سفت شدن اندام و سر و گردن
  • شل شدن و زمین خوردن
  • حرکات غیرطبیعی دهان و زبان
  • احساس بوها، صداها و تصاویر خاصی
  • از دست دادن یا اختلال در هوشیاری یا آگاهی
  • علائم روانی مانند ترس، اضطراب

علائم بیماری صرع بسته به نوع و محل تشنج متفاوت است. با توجه به محل تشنج در مغز و وظیفه آن قسمت مغز، اثرات و علائم صرع متفاوت هست.

تشنج به دو دسته کانونی و عمومی تقسیم میشود.

انواع صرع

تشنج کانونی FOCAL

اگر تشنج در یک ناحیه از مغز اتفاق بیفتد به آن تشنج کانونی میگویند. که تشنج کانونی خود به دو دسته کانونی ساده و تشنج کانونی COMPLEX تقسیم میشود.

تشنج کانونی ساده: در این مورد هوشیاری از دست نمیرود. در این مورد ممکن است صدا، تصویر، بو،  احساس، مزه طور دیگری به نظر برسد. در این حالت دست ها و پاها به صورت ناخواسته میپرند و علائمی مانند سرگیجه، مور مور شدن و نورهای خیره کننده در فرد دیده می شود.

تشنج کانونیCOMPLEX : در این مورد هوشیاری برای لحظاتی از بین می رود. در این نوع از تشنج فرد حرکات بی هدف انجام می دهد و دستها، جویدن و بلعیدن و یا راه رفتن به  صورت دایره وار خواهد بود.

تشنج عمومی GENERAL 

این نوع تشنج تمام قسمت های مغز را درگیر میکند.

تشنج ابسنس: تشنج غایب یا پتی مال به این صورت است که با حرکات جزئی و خیره شدن مشخص می شود. و سطح هوشیاری فرد به میزان کمی کاهش می یابد.

تشنج تونیک: باعث سفت شدن عضلات بدن به خصوص در قسمت پاها و بازوها می شود و باعث افتادن به روی زمین می شود.

تشنج کلونیک: این نوع تشنج عضلات بدن فرد به صورت ریتمیک و پرشی خواهد بود. و این تشنجات بر گردن، صورت و دست ها اثرگذار میگذارد.

تشنج میوکلونیک: این تشنج به صورت پرش کوتاه مدت و ناگهانی دست ها و پاها در فرد ظاهر خواهد شد.

تشنج آتونیک: این نوع تشنج موجب افتادن ناگهانی فرد بر روی زمین و ازدست دادن کنترل عضلات خواهد شد.

تشنج تونیک-کلونیک: به این نوع تشنج گراندمال نیز گفته می شود که با از دست رفتن هوشیاری، سفتی و لرزش بدن و عدم کنترل بر ادرار و یا گاز گرفتن همراه است.

محرک تشنج 

محرک های ایجاد حمله تشنجی عبارتند از بی خوابی، خستگی، گرسنگی، نورهای تحریک کننده تب، فراموش کردن مصرف دارو ضد تشنج، نخوردن داروی ضد صرع در زمان مناسب، مصرف الکل، تغییرات هورمونی، مصرف برخی از داروها.

علت بیماری صرع

ژنتیک : این عامل ممکن است اثر موروثی داشته باشد.

ترومای سر: بخاطر تصادف یا آسیب تروماتیک این اتفاق رخ می دهد.

بیماری های مغزی: بیماری هایی مانند تومور مغزی و یا سکته مغزی که باعث آسیب به مغز می شوند.

بیماری های عفونی : بیماری هایی از قبیل انسفالیت ویروسی، مننژیت، ایدز می تواند منجر به این بیماری شود.

آسیب مادرزادی: قبل از تولد نوزادان نسبت به آسیب هایی که در مغز اتفاق میفتد حساس هستند و این آسیب ها می تواند بخاطر تغذیه نامناسب، کمبود اکسیژن، عفونت مادر باشد و موجب صرع یا فلج مغزی کودک شود.

اختلالات تکاملی: صرع می تواند با اختلالاتی مانند اتیسم و نوروفیبروماتوز  مرتبط باشد.

عواملی که بیماری صرع را افزایش می دهد

سن: در صورتی که این بیماری از کودکی با شما همراه باشد تا ۶۰ سالگی در بالاترین حد خود می رسد. اما باید بدانید این بیماری در هر سنی ممکن است رخ دهد.

تاریخچه خانوادگی: در صورت داشتن این بیماری در خانواده خود، احتمال این بیماری در شما افزایش می یابد.

آسیب به سر: جراحت در ناحیه سر می تواند خطر ابتلا به بیماری صرع را در شما افزایش دهد. شما می توانید با رعایت نکات ایمنی از سر خود حفاظت کنید. (مواردی مانند بستن کمربند ایمنی یا گذاشتن کلاه در هنگام دوچرخه سواری)

بیماری های عروقی: بیماری های عروقی از جمله سکته  باعث آسیب به مغز می شود و نتیجتا باعث تحریک بیماری صرع در فرد خواهد شد. شما می توانید از مصرف الکل و سیگار خودداری کنید، رعایت رژیم غذایی مناسب و همچنین ورزش منظم می تواند موجب پیشگیری از این عارضه شود.

دمانس (Dementia): خطر بیماری را در افراد مسن افزایش می دهد.

عفونت مغزی: عفونت های مغزی مانند مننژیت موجب التهاب در مغز یا نخاع شده و خطر ابتلا به صرع را افزایش می دهد.

تشنج در کودکی:  تب بالا در کودکی با بیماری صرع در ارتباط خواهد بود.

از جمله شرایط ایجاد‌کننده تشنج که علت مشخصی داردند می‌توان به علل زیر اشاره کرد:

  • تومورهای مغزی
  • عفونت‌های مغزی نخاعی
  • تب بالا
  • کمبود شدید کلسیم
  • کاهش شدید قند خون
  • کمبود ویتامین B۶
  • سکته مغزی
  • آلزایمر
  •  
  • ضربه به سر

عوارض صرع

 این بیماری موجب تشنج و افتادن فرد به روی زمین شود، در این حین ممکن است سر شما آسیب ببیند و دچار شکستگی استخوان شوید. به طور مثال اگر در حین شنا کردن در صورت تشنج احتمال خفگی فرد بالا می رود. 

در صورتی که در حین رانندگی هستید و هوشیاری خود را از دست دهید، احتمال وقوع تصادف وجود دارد.

عوارض بارداری: اگر در زمان بارداری مادر دچار تشنج شود مادر و جنین در معرض خطر قرار می گیرد. مصرف داروهای ضد بیماری صرع می تواند برای جنین خطرناک باشد و موجب نقص در جنین شود. در صورت داشتن بیماری صرع باید تحت نظر پزشک باردار شوید.

بیماری های روانی کسانی که مبتلا به بیماری صرع هستند احتمال ابتلا به بیماری های روان از جمله اضطراب و افسردگی و حتی خودکشی در آنها  افزایش می یابد.

نباید ها در زمان تشنج :

  • از مصرف الکل و سیگار خودداری کنید.
  • خواب کافی داشته باشید.
  • استرس را از خود دور کنید.

در چه زمانی باید سریعا به پزشک مراجعه کنید؟

  • در صورت طولانی شدن تشنج (بیش از ۵ دقیقه)
  •  بعد از توقف تشنج، تنفس و هوشیاری به حالت قبل برنگردد و بلافاصله حمله بعدی اتفاق بیفتد.
  • در صورت داشتن تب بالا و حس گرگرفتگی
  • باردار بودن
  •  
  • در زمان تشنج دچار جراحت و آسیب شوید.
  •  

تشخیص صرع

تشخیص صرع بر اساس  معاینه عصبی  توسط  پزشک، آزمایش‌های خونی، تصویربرداری از مغز مانند سی‌تی‌ اسکن، ام آر آی و نوار مغز انجام می‌شود.

معاینات نورولوژیکی : در این حالت پزشک تمامی حرکات فرد، عملکرد ذهنی و … را برای تشخیص بیماری معاینه خواهد کرد.

آزمایش خون: پزشک علائم عفونت ، استعداد ژنتیکی و بیماری هایی که مرتبط با بیماری صرع هستند بررسی می کند.

آزمایشاتی برای ناهنجاری های مغز

الکتروانسفالوگرام (EEG): برای تشخیص بیماری صرع الکترودها را به جمجمه وصل کرده و فعالیت مغزی را ثبت می کند. در این صورت حتی اگر در لحظه تشنج نداشته باشید در صورت داشتن بیماری پزشک تشخیص خواهد داد.

درمان بیماری صرع

درمان بیماری صرع

صرع به انواع فوکال و ژنرالیزه تقسیم می شود. صرع های فوکال و ژنرالیزه انواع مختلف در نتیجه درمان های متفاوتی دارند. باید بدانید که بی‌خوابی زیاد، گرسنگی طولانی‌مدت، استرس و اضطراب زیاد، عدم نوشیدن آب به مقدار کافی، مصرف مشروبات الکلی و مواد تحریک‌کننده مانند اکستازی و کوکایین، عدم پایبندی به مصرف داروهای تجویز شده در زمان مناسب و مقدار تجویز شده می‌توانند احتمال حمله تشنج را بالا ببرد. برای درمان صرع گرفتن شرح حال مناسب، معاینه نورولوژیک، انجام آزمایشات خون و بعضا ادرار، بررسی مایع مغزی نخاعی، انجام نوار مغز، انجام MRI مغزی، بعضا انجام نوار مغزی طولانی مدت (LTM) و یا انجام PET scan می توان تشنج و صرع و نوع آن را به صورت دقیق مشخص کرد و سپس درمان مناسب را برای بیمار شروع کرد. 

مصرف دارو: استفاده از داروهای ضد تشنج بنا به تجویز پزشک بنا بر تعداد تشنج، سن و سایر فاکتورها دارو را تجویز می کند.

جراحی: جراحی زمانی اتفاق میفتد که منشا تشنج ها در ناحیه کوچک و مشخصی از مغز باشد و با عملکرد های حیاتی بدن از جمله تکلم، عملکردهای حرکتی ، بینایی و شنوایی در تداخل نباشد. پزشک ناحیه ای از مغز که موجب تشنج خواهد شد را برمیدارد.

در ادامه نیز از بعد از عمل جراحی فرد به دارو درمانی با دوز مصرفی پایین تر ادامه خواهد داد.

صرع مقاوم به درمان 

اغلب موارد علت مشخصی برای صرع وجود ندارد ولی ضربه مغزی، عفونت مغزی، سکته مغزی، تومور مغزی، بعضی از داروها، اختلالات تکاملی مغز، اوتیسم ، فلج مغزی، آلزایمر می تواند زمینه ساز ایجاد تشنج و صرع باشد. 

درمان تشنج

هدف از درمان از بین بردن حملات تشنجی یا به حداقل رساندن حملات تشنجی است، بعد از تشخیص صرع با شروع داروی مناسب یا درمان علت ایجاد صرع یا بعضا جراحی می توان حملات تشنجی را کامل کنترل کرد یا به حداقل شدت و مدت رساند. 

به اشتراک بگذارید

دیدگاه ها