سکته مغزی یکی از اورژانسهای پزشکی جدی است که در آن جریان خون مغز دچار اختلال میشود و ممکن است آسیبهای موقت یا دائمی ایجاد کند. میزان بهبود سکته مغزی به محل آسیب، نوع سکته و سرعت رسیدن بیمار به درمان بستگی دارد. اقدامات توانبخشی شامل تمرینات حرکتی، گفتار درمانی، بازتوانی شناختی و حسی میتواند روند بهبودی را تسریع کند.
درمان سکته مغزی
سکته مغزی ایسکمیک
-
شایعترین نوع سکته
-
هدف درمان بازگرداندن جریان خون به مغز
درمان دارویی
-
زمان طلایی درمان: ۴.۵ ساعت پس از شروع علائم
-
داروهای از بین برنده لخته: TPA (Alteplase)
-
داروهای رقیقکننده خون: آسپرین، پلاویکس، کومادین، AGGRENOX
روشهای مستقیم و مکانیکی
-
تزریق مستقیم دارو به مغز با کاتتر
-
تغییر مکان لخته خون با کاتتر
روشهای پیشگیری از سکته مجدد
-
اندارترکتومی کاروتیدی: پاکسازی پلاکهای سرخرگ
-
آنژیوپلاستی و استنت: بازکردن و نگه داشتن مسیر خون
سکته مغزی هموراژیک
-
کنترل خونریزی و کاهش فشار داخل مغز
-
درمان اضطراری شامل داروهای ضد انعقاد، کاهش فشار خون و جلوگیری از صرع
-
جراحی برای برداشت خون یا AVM، استفاده از گیره و فنرپیچ برای آنوریسم
بازتوانی و مراقبتهای بعد از سکته مغزی
گفتار درمانی
-
بازیابی مهارتهای زبانی و ارتباطی
-
تمرین فشرده و مداوم برای اثرگذاری بهتر
تغییر سبک زندگی
-
رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و ترک دخانیات
-
مدیریت فشار خون، کلسترول و دیابت
-
حفظ وزن مناسب و ورزشهای هوازی
فعالیتهای ذهنی و اجتماعی
-
گوش دادن به موسیقی و بازیهای ذهنی
-
ارتباط با خانواده و دوستان
-
تمرین روزانه مکالمه و فعالیتهای گفتاری
پیشگیری از زمین خوردن
-
مراقبت از سرگیجه و عدم تعادل
-
استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر
علائم سکته مغزی که باید جدی گرفته شوند
-
ضعف یا بیحسی ناگهانی در یک طرف بدن
-
افتادگی صورت یا لبخند نامتقارن
-
سردرد شدید بدون علت
-
اختلال ناگهانی بینایی
-
مشکل در گفتار یا درک زبان
-
اختلال تعادل، سرگیجه یا مشکل در راه رفتن
-
حالت تهوع و استفراغ در سکته هموراژیک
تیم درمانی و پشتیبانی
-
نورولوژیست (پزشک مغز و اعصاب)
-
فیزیاتریست (متخصص بازتوانی)
-
فیزیوتراپ و کاردرمان
-
گفتاردرمان و روانشناس
-
پرستار و مددکار اجتماعی
-
متخصص تغذیه
پیشگیری از سکته مغزی
-
کنترل فشار خون و دیابت
-
کاهش کلسترول و چربیهای اشباع
-
ترک دخانیات و الکل
-
ورزش منظم و رژیم غذایی سالم
-
درمان آپنه خواب
خلاصه
بهبودی سکته مغزی به سرعت درمان، نوع آسیب مغزی و پیگیری برنامه بازتوانی بستگی دارد. اقدامات توانبخشی، تغییر سبک زندگی، گفتار درمانی و فعالیتهای ذهنی میتوانند به بازگشت تواناییهای جسمی و شناختی کمک کنند. پیشگیری با کنترل فشار خون، دیابت، کلسترول و ترک دخانیات بسیار حیاتی است.
