تومور کاذب مغزی یا سودوتومور سربری چیست؟
علائم بیماری ها مانند چراغ های هشداردهنده ای هستند که به ما از وجود مشکل در بدن خبر می دهند. این علائم به پزشک کمک می کنند تا بیماری را تشخیص دهد. هرچند علائم بیماری ها ممکن است مشابه باشند، اما ترکیبی از علائم مختلف، پزشک را به سمت تشخیص دقیق هدایت می کند.
مغز و سیستم عصبی مرکزی به دلیل پیچیدگی شان، نیازمند دقت بیشتری در تشخیص هستند. بسیاری از علائم، مانند سردرد یا سرگیجه، می توانند دلایل مختلفی داشته باشند و لزوماً نشان دهنده تومور مغزی نیستند. گاهی اوقات، علائم به گونه ای هستند که انگار توموری وجود دارد، در حالی که در واقع بیماری دیگری علت آن هاست. به این حالت، “تومور کاذب مغزی” می گویند.
تومور کاذب مغزی چیست؟
تصور کنید جمجمه تان یک بادکنک پر از آب است. وقتی آب داخل بادکنک زیاد شود، بادکنک کش می آید و ممکن است بترکد. مغز ما هم داخل جمجمه ای است که با مایعی به نام مایع مغزی نخاعی پر شده است. گاهی اوقات، این مایع بیش از حد می شود و فشار داخل جمجمه را بالا می برد. این حالت را تومور کاذب مغزی می نامیم.
چرا این اتفاق می افتد؟ معمولاً دلیل مشخصی برای آن پیدا نمی شود، اما یکی از دلایلش می تواند جمع شدن بیش از حد این مایع و عدم جذب آن به خون باشد. این افزایش فشار باعث می شود علائمی شبیه به تومور مغزی مثل سردرد شدید و مشکلات بینایی ایجاد شود. اما نکته مهم اینجاست که در تومور کاذب مغزی، هیچ توموری وجود ندارد و تنها مشکل، افزایش فشار داخل جمجمه است. به عبارت ساده تر، تومور کاذب مغزی یعنی علائم تومور مغزی داریم، اما توموری در کار نیست.
علائم تومور کاذب مغزی
تومور کاذب مغزی، علیرغم نامش، توموری در مغز ایجاد نمی کند. در واقع، این بیماری با افزایش فشار داخل جمجمه همراه است که به دلیل تجمع مایع مغزی نخاعی رخ می دهد و می تواند علائم متنوعی را ایجاد کند. علائم شایع تومور کاذب مغزی به شرح زیر است:
- سردردهای شدید: معمولاً این سردردها در پشت چشم شروع شده و با فعالیت بدنی تشدید می شوند.
- اختلالات بینایی: شامل دوبینی، دیدن نقاط نورانی، کاهش دید محیطی و در موارد شدیدتر، از دست دادن بینایی موقت یا دائمی.
- علائم عصبی: سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ، وزوز گوش و درد در نواحی سر، گردن و شانه ها.
- اختلالات شناختی: افسردگی، کاهش تمرکز و مشکلات حافظه.
- دیگر علائم: سفتی گردن، حساسیت به نور و صدا.
شدت و تعداد علائم در افراد مختلف متفاوت است. برخی افراد ممکن است تنها چند مورد از این علائم را تجربه کنند، در حالی که برخی دیگر ممکن است ترکیبی از بسیاری از این علائم را داشته باشند. همچنین، شدت علائم ممکن است در طول زمان تغییر کند.
علت دقیق تومور کاذب مغزی چیست؟
تومور کاذب مغزی، همانطور که از نامش پیداست، یک بیماری مرموز است و علت قطعی آن هنوز به طور کامل شناخته نشده است. پزشکان این بیماری را “ایدیوپاتیک” می نامند، به این معنا که علت اصلی آن ناشناخته است.
مغز ما توسط مایع مغزی نخاعی احاطه شده است. این مایع وظیفه تغذیه و محافظت از مغز را بر عهده دارد و به طور مداوم تولید و جذب می شود. اگر به هر دلیلی تعادل تولید و جذب این مایع به هم بخورد، فشار داخل جمجمه افزایش می یابد و علائم تومور کاذب مغزی ظاهر می شود.
ریسک فاکتورهای تومور کاذب مغزی
تومور کاذب مغزی، بیماری پیچیده ای است که علل مختلفی میتواند در بروز آن نقش داشته باشد. گرچه علت دقیق این بیماری هنوز ناشناخته است، اما برخی عوامل میتوانند احتمال ابتلا به آن را افزایش دهند. این عوامل که به آنها “عوامل خطر” گفته می شود، عبارتند از:
- جنسیت: زنان به مراتب بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به تومور کاذب مغزی هستند. هرچند نقش دقیق هورمون ها در این زمینه هنوز به طور کامل شناخته نشده است.
- اضافه وزن و چاقی: چاقی، به ویژه در زنان جوان، یکی از مهمترین عوامل خطر شناخته شده برای این بیماری است.
- مصرف برخی داروها: مصرف برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها (نوعی استروئید)، مشتقات ویتامین A، لیتیوم و تتراسایکلین ها می تواند خطر ابتلا را افزایش دهد.
- اختلالات عروقی: اختلالات در رگ های خونی که مسئول جذب مایع مغزی نخاعی هستند، می تواند به تجمع این مایع و افزایش فشار داخل جمجمه منجر شود.
- آپنه خواب: افراد مبتلا به آپنه خواب، به دلیل وقفه های تنفسی مکرر در خواب، بیشتر در معرض خطر ابتلا به تومور کاذب مغزی هستند.
- برخی بیماری های زمینه ای نیز می توانند خطر ابتلا به تومور کاذب مغزی را افزایش دهند، از جمله: کمخونی، لوپوس، بیماری های کلیوی، سندرم تخمدان پلی کیستیک، بیماری آدیسون، اختلالات غدد پاراتیروئید و اختلالات انعقادی خون
داشتن یکی یا چند مورد از این عوامل خطر به معنای ابتلا به تومور کاذب مغزی نیست. بسیاری از افراد با وجود داشتن این عوامل، هرگز به این بیماری مبتلا نمی شوند. با این حال، آگاهی از این عوامل خطر به افراد کمک میکند تا در صورت مشاهده علائم، زودتر به پزشک مراجعه کنند.
تشخیص تومور کاذب مغزی
تشخیص تومور کاذب مغزی یک فرآیند چند مرحله ای است که به منظور تایید تشخیص و رد سایر بیماری ها با علائم مشابه انجام می شود.
-
- سیتی اسکن: در تصاویر سیتی اسکن ممکن است کاهش اندازه حفره های حاوی مایع مغزی نخاعی مشاهده شود.
- ام آر آی: این روش تصویربرداری جزئیات بیشتری از ساختار مغز و رگ های خونی را نشان می دهد. ممکن است کوچک شدن بطن های مغزی و فشرده شدن غده هیپوفیز در تصاویر ام آر آی مشاهده شود. همچنین، رگ های خونی مسئول جذب مایع مغزی نخاعی نیز به دقت بررسی می شوند.
- در این روش، نمونه ای از مایع مغزی نخاعی برداشته شده و فشار آن اندازه گیری می شود. افزایش فشار این مایع یکی از نشانه های اصلی تومور کاذب مغزی است.
- معاینه چشم: از آنجایی که افزایش فشار داخل جمجمه می تواند بر عصب بینایی فشار وارد کند، معاینه کامل چشم برای بررسی علائمی مانند تورم دیسک بینایی بسیار مهم است.
این آزمایش ها به پزشک کمک می کنند تا سایر بیماری هایی که علائم مشابهی دارند، مانند تومور مغزی، عفونت های مغزی و مشکلات رگ های خونی مغز را رد کند.
اهمیت تشخیص به موقع تومور کاذب مغز
تشخیص زودهنگام تومور کاذب مغزی بسیار مهم است، زیرا درمان به موقع میتواند از عوارض جدی مانند نابینایی دائمی جلوگیری کند. اگر شما هر یک از علائم تومور کاذب را تجربه میکنید، بهتر است به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
درمان تومور کاذب مغزی
درمان سودوتومور سربری با هدف کاهش فشار داخل جمجمه انجام میشود. این فشار به دلیل افزایش حجم مایع مغزی نخاعی ایجاد می شود. روش های درمانی مختلفی برای این بیماری وجود دارد که بسته به شدت بیماری و پاسخ بیمار به درمان، انتخاب می شوند. در ادامه روش های درمانی تومور کاذب مغزی را شرح می دهیم:
-
- درمان دارویی: از داروهایی مانند استازولامید و پردنیزولون برای کاهش تولید مایع مغزی نخاعی و کاهش التهاب و تورم بافت های اطراف عصب بینایی استفاده می شود.
- پونکسیون کمری: در این روش، مقداری از مایع مغزی نخاعی از ستون فقرات تخلیه می شود تا فشار داخل جمجمه کاهش یابد. این روش معمولاً به صورت موقت برای تسکین علائم استفاده میشود.
- استنت گذاری داخل ورید مغزی: در صورتی که ورید مغزی تنگ شده باشد، ابتدا با انجام ونوگرافی میزان تنگی دقیقاً مشخص می شود. سپس، با توجه به شدت تنگی، دو روش درمانی وجود دارد: اگر تنگی خفیف تا متوسط باشد، استنت در رگ قرار داده می شود تا جریان خون بهبود یابد. اما در موارد تنگی شدید، ابتدا از بالن برای گشاد کردن رگ استفاده می شود و سپس استنت قرار داده می شود.
- شانت لومبوپریتونئال: در این روش، یک لوله کوچک در بدن کار گذاشته می شود تا مایع مغزی نخاعی اضافی را به شکم هدایت کند و از آنجا جذب بدن شود. (این درمان مواقعی انجام می شود که بیمار به سایر روش های درمانی و استنت گذاری پاسخ ندهد انجام می شود.)
- سوراخ کردن غلاف عصب اپتیک: این روش برای کاهش فشار روی عصب بینایی و جلوگیری از آسیب به بینایی انجام میشود.
انتخاب روش درمانی مناسب به عوامل مختلفی از جمله شدت بیماری، سن بیمار، سایر بیماری های زمینه ای و پاسخ بیمار به درمان های اولیه بستگی دارد. پزشک معالج با توجه به شرایط هر بیمار، بهترین روش درمانی را انتخاب خواهد کرد.
اهمیت تشخیص به موقع تومور کاذب مغز و مراجعه به پزشک متخصص
تشخیص زودهنگام تومور کاذب مغزی بسیار مهم است، زیرا درمان به موقع میتواند از عوارض جدی مانند نابینایی دائمی جلوگیری کند. اگر شما هر یک از علائم تومور کاذب را تجربه میکنید، بهتر است به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.
دکتر رادنوش پشم فروش فوق تخصص اینترونشنال نورورادیولوژی در حال حاضر یکی از متخصصین برتر برای درمان تومور کاذب مغز هستند. استنت گذاری مغز به عنوان یکی از روش های جدید درمان در تومور کاذب مغزی است که توسط دکتر پشم فروش انجام می شود. در این روش بیمار به صورت کمتر تهاجمی و در یک زمان کوتاه درمان می شود. در صورتی که شما نیز علائم تومور کاذب مغزی را دارید یا به دنبال یک روش درمانی موثر برای بیماری خود هستید در اسرع وقت برای گرفتن نوبت از دکتر پشم فروش اقدام کنید.
