ترومبوز سینوس کاورنوس یا Cavernous sinus thrombosis به ایجاد لخته خون در سنوس کاورنوس گفته می شود. محل سینوس کاورنوس در سطح کناری استخوان اسفنویید و در ناودان کاروتید و منتقل کننده خون کم اکسیژن از مغز به قلب قرار دارد. علت آن نیز گسترش عفونت از بینی، گوش، دندان، سایر سینوس ها، استافیلوکوکوس اورئوس و استرپتوکوکوس می باشد که در خانمها بیشتر رخ می دهد.
ترمبوز سینوس کاورنوس چیست ؟
ترومبوز سینوس کاورنوس یا انسداد ترومبوز سینوس کاورنوس می باشد که در قاعده جمجمه در هر دو طرف واقع شده است زین ترکی است. عملکرد سینوس کاورنوس خروج وریدی از منطقه کاسه چشم و مغز، و همچنین تنظیم جریان خون مغزی است. احتمال رخ دادن این آسیب، بسیار نادر است، اما می تواند عواقب جدی داشته باشد. همچنین به ندرت ترومبوز سینوس سیگموئید و عرضی پیدا شده است.
این بیماری به این صورت است که لخته خون در سینوس قاعده مغز تشکیل می شود. عفونت باکتریایی می تواند از سینوس ها، لوزه ها، گوش ها، دندان ها، بینی و چشم ها و یا پوست انتشار یابد و موجب ایجاد این بیماری شود. این بیماری نادر بسیار کشنده می باشد.
درمان فوری با آنتی بیوتیک در بیمارستان ممکن است به بهبود عفونت کمک کند.
علایم ترومبوز سینوس کاورنوس
- سردردهای شدید
- کما
- تب
- گیجی
- تشنج
- درد چشم
- تغییر بینایی و کاهش دید و دوبینی
- تهوع و استفراغ
- ادم در عصب بینایی و پلک
- دشواری در حرکت دادن چشم ها
- ترومبوفلبیت وریدهای صورت
- از دست دادن حساسیت عصب
- درد و کبودی پوست شاخه ، پیشانی و بینی
- درد در گردن در خم شدن و حرکت رو به جلو
- حضور اگزوفتالموس ( برآمدگی کره چشم به جلو توسط جابجایی در جهت به دنبال )
- افتالموپلژی توسعه ( فلج عضلات چشم در شکست اعصاب تنظیم حرکت چشم )
ترومبوز سینوس کاورنوس توسط یک دمای درجه پایین، ضعف مشخص می شود، احساس درد در عضلات و مفاصل. در مورد لخته شدن خون ماهیت عفونی مانند علائم ممکن است به نظر می رسد.
علائم مغزی علائم مننژ ظاهر می شود. با توسعه این بیماری را افزایش می دهد آستانه تشنج. در موارد شدید، بیمار ممکن است به کما قرار می گیرند.
از ظاهر شدن علائم نامطلوب باعث خروج CSF، افزایش فشار داخل جمجمه، افزایش ادم مغزی، که ممکن است در نهایت به مرگ بیمار منجر شود.
علت ترومبوز سینوس کاورنوس
دیابت
سقط جنین
تروما در جمجمه
از زمان تولد کودک همراه وی است.
عروقی و بیماری قلبی مانند آسیب ایسکمیک قلب، ریتم اختلال قلب و همکاران
بیماری های خود ایمنی مانند لوپوس اریتماتوی سیستمیک، آرتریت روماتوئید
بیماری های عفونی که به صورت حاد در فک بالا سینوس ها، گوش ها، دندان ها، بینی و گلو رخ می دهد
فرآیندهای هموستاز پاتولوژی که با افزایش یا ترومبوز (حضور politsetemii)
لخته شدن خون دارای ماهیت عفونی و غیر عفونی می باشد. که عموما منشا آن غیر عفونی می باشد. استفاده از آنتی بیوتیک می تواند از ایجاد عوارض شدید جلوگیری کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید ؟
در صورتی که علائم ترومبوز سینوس کاورنوس را مشاهده کردید باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. از پزشک درباره آزمایش های مورد نیاز، نوع و نحوه درمان، پیش آگهی بیماری و … سوال کنید. همچنین درباره اینکه آیا عفونت آسیب دائمی وارد کرده است یا خیر !
عوارض ترومبووز سینوس کاورنوس
ترومبوز سینوس کاورنوس می تواند عوارض جدی را ایجاد کند. تشخیص و درمان به موقع بر این عوارض تاثیر گذار خواهد بود. عوارض به چند دسته تقسیم می شوند:
عوارض اولیه
- ادم مغزی
- تشنج
- سکته مغزی (اختلال در گردش خون به صورت حاد در مغز که عموما می تواند موجب ناتوانی یا حتی مرگ شود)
- از دست دادن بینایی به طور کامل
- اختلال در عملکرد غده پینه آل مسئول مهار ترشح هورمون رشد
- کاهش روند توسعه تومور
- اختلال در رفتار جنسی
البته عوارض ذکر شده در ۱/۳ موارد دیده شده است.
عوارض ثانویه
- از دست دادن بینایی
- پتوز چشم (افتادگی قرنیه)
- کم کاری هیپوفیز
- فلج abducens
- توسعه arachnoiditis
- anisocoria
نحوه تشخیص ترومبوز سینوس کاورنوس
تشخیص به موقع می تواند از مرگ بیمار جلوگیری کند. شناخت علت بیماری، پیشگیری و درمان آن را ساده تر می کند. پزشک برای تشخیص بهتر شرح حال بیمار را دریافت و سپس آن را معاینه می کند. سپس برای تشخیص دقیق آزمایش های تصویر برداری با اشعه ایکس، آنژیوگرافی مغزی، سی تی اسکن و ام آر آی را برای فرد تجویز می کند.
نحوه تشخیص با استفاده از آزمایش ها
- تست انعقاد
- شمارش کامل خون
- تجزیه و تحلیل مایع نخاع مغزی
- و غیره
عوامل ایجاد خطر ترومبوز سینوس کاورنوس
- عفونت های درمان نشده سینوس ها، دندان ها، بینی، چشم ها و یا پوست
- سینوزیت مزمن
- اختلالات انعقادی
- دیابت
اقدامات پیشگیرانه
برای جلوگیری از بیماری ها باید از اقدامات پیشگیرانه استفاده کنید:
- درمان های به موقع عفونت ها
- شیوه زندگی سالم
- مراجعه به موقع به پزشک برای درمان سندرم هایپر ویسکوزیته
درمان ترومبوز سینوس کاورنوس
افرادی که عفونت زمینه ای در دندان، سینوس ها و گوش ها، بینی و یا چشم ها دارند، گاهی عفونت پوست یا جوش صورت نیز می تواند عامل بروز این بیماری باشد. سردرد شدید که روند رو به رشد دارد جز اولین علائم ترومبوز می باشد که می تواند به درمان فوری منجر شود. بیشتر افراد مبتلا با ۳ تا ۴ هفته درمان آنتی بیوتیکی وریدی در بیمارستان و گاها جراحی بهبود می یابد. گاهی ممکن است آسیب عصبی یا بینایی وارد شده ماندگار شود. این حالت در صورت عدم درمان بدتر خواهد شد. ترومبوز سینوس کاورنوس به درمان نیاز دارد. درمان می تواند به صورت غیرجراحی و جراحی انجام شود. انواع درمان ها به شرح زیر است:
درمان ترومبوز سینوس کاورنوس
آنتی بیوتیک های وریدی
جراحی
داروهای رقیق کننده ی خون
داروهای استروئیدی
درمان غیر جراحی
این درمان با اهداف زیر رو به رو هستند:
- سم زدایی
- جلوگیری از تشکیل خون
- از بین بردن ادم مغزی
- بهبود عفونت
- و …
از سم زدایی و درمان آنتی بیوتیکی زمانی استفاده می شود که ترومبوز دارای منشا عفونی دارد. برای سم زدایی از می انفوزیون محلول ایزوتونیک کلرید سدیم استفاده می شود.
درمان جراحی
اگر درمان های غیر جراحی جوابگو نباشد، درمان به روش جراحی پیشنهاد می شود.
بیشتر بخوانید : بستن فیستول شریان کاروتید و کاورنوس سینوس CCF
حرف آخر
پیش آگهی این بیماری می تواند به طور مستقیم به تشخیص و درمان به موقع وابسته باشد. هر چه تشخیص و درمان آن سریعتر انجام شود احتمال بهبودی افزایش می یابد. علائم ترومبوز سینوس کاورنوس بسیار جدی است و درمان آن کمی مشکل است. در بیشتر موارد این بیماری موجب معلولیت یا مرگ در فرد خواهد شد. باید توجه داشته باشید که تشخیص به موقع بسیار اهمیت دارد.
بیشتر بخوابید : ترومبوز سینوس وریدی مغز چیست ؟ 
