آنوریسم مغز، ضعف در دیواره یک سرخرگ می باشد که کار آن تامین خون مغز است. خونی که از طریق رگ های ضعیف عبور می کند، فشار خون آن باعث متورم شدن یک ناحیه کوچک شده و باعث بیرون زدگی آن می شود. این بیرون زدگی مانند یک بادکنک می شود. آنوریسم می تواند در نقاط مختلف بدن ایجاد شود اما بروز آن در قسمت آئورت شکمی و شریان مغز شایع تر است. آنوریسم مغزی عوارضی را به وجود نمی آورد و نادیده گرفته می شود. در موارد آنوریسم مغزی پاره شده موجب آزاد شدن خون در جمجمه و سکته مغزی خواهد شد. با توجه به شدت خونریزی موجب صدمه در مغز و یا مرگ خواهد شد. در آنوریسم مغزی این برآمدگی و بالون در رگ مغز به وجود می آید. این برآمدگی را می توان به یک توت حلق آویز در یک ساقه تشبیه کرد. آنوریسم مغز می تواند نشت پیدا کند یا پاره شود و سبب خونریزی داخل مغز یا سکته هموراژیک شود. عموما آنوریسم مغزی پاره شده در فضایی بین مغز و بافت نازک مغز اتفاق می افتد که این نوع از سکته هموراژیک خونریزی زیر عنکبوتیه می باشد. آنوریسم مغزی پاره شده نیاز به درمان سریع دارد. اما آنوریسم مغزی پاره نشده در سلامت فرد اختلال ایجاد می کند و این نوع از آنوریسم با علائمی همراه خواهد بود. آنوریسم مغزی پاره نشده در حین آزمایش به طور اتفاقی شناسایی می شود. درمان آنوریسم مغزی پاره نشده ممکن است مناسب باشد و ممکن است از پارگی در آینده جلوگیری می کند.
آنوریسم مغزی پاره نشده
اگر آنوریسم مغزی پاره نشده کوچک باشد ممکن است هیچ نشانه ای نداشته باشد. اما ممکن است آنوریسم بزرگ پاره نشده به بافت های مغز و اعصاب فشار وارد کند.
علائم آنوریسم مغزی پاره نشده
- درد در ناحیه بالا و پشت چشم
- ایجاد مردمک گشاد
- اختلال و تغییر در بینایی و یا دوبینی
- بی حسی، ضعف یا فلج یک طرف صورت
- افتادگی پلک
در صورتی که علائم زیر را داشتید سریعا به پزشک مراجعه کنید:
- اگر سردرد بسیار شدید ناگهانی دارید.
- اگر کسی به طور ناگهانی، شکایت از یک سردرد شدید و یا یک تشنج دارد.
ریسک فاکتورها و علل آنوریسم مغزی
ریسک فاکتورهای آنوریسم مغزی شامل موارد زیر هستند.ریسک فاکتورهای آنوریسم مغزی و علل آن گاهی در طول زمان ایجاد می شود و گاهی در زمان تولد وجود دارد.
عوامل خطر در طول زمان شامل موارد زیر می باشد:
- افزایش سن
- مصرف مواد مخدر به خصوص کوکائین و سیگار کشیدن
- بالا بودن فشار خون
- تصلب شرایین
- ضربه به سر
- مصرف زیاد الکل
- عفونت مطمئن خون و سطح پایین استروژن پس از یائسگی
عوامل خطر در طول زمان :
- اختلال در بافت همبند ارثی مانند سندروم اهلرزدانلوس موجب تضعیف عروق خونی می شود.
- بیماری ارثی ای وجود که منجر به کیسه های پر از مایع در کلیه و باعث افزایش فشار خون می شود. بیماری کلیه پلی کیستیک نام دارد.
- کوارکتاسیون آئورت یا آئورت باریک غیرطبیعی که رگ خونی بزرگ خون غنی از اکسیژن را از قلب به بدن هدایت می کند.
- ناهنجاری شریان وریدی مغز، ارتباط غیرطبیعی بین سرخرگ و سیاهرگ ها در مغز میباشد که موجب قطع جریان طبیعی خون بین آنها می شود.
- سابقه خانوادگی آنوریسم مغزی
تست تشخیص آنوریسم مغزی
اگر به طور ناگهانی دچار سردرد شدید و علائم دیگر آنوریسم مغزی پاره شده شده اید. آزمون هایی برای تعیین خونریزی بین مغز و بافت های اطراف آن موجب سکته مغزی می شود. اگر خونریزی اتفاق افتاده باشد مراقبت های اضطراری علت آنوریسم پاره شده را تعیین می کند. در صورتی که علائم آنوریسم مغزی پاره نشده مانند درد در پشت چشم و غیره به تست های تشخیصی نیاز دارید.
تست های تشخیصی آنوریسم مغزی پاره نشده
توموگرافی کامپیوتری CT اسکن، جز اولین آزمایش ها برای تعیین خونریزی مغزی می باشد.
آزمون مایع مغزی نخاع : در صورتی که خونریزی ساب آراکنوئید وجود داشته باشد احتمال زیاد گلبول های قرمز خون در مایع اطراف مغز و نخاع است و دکتر آزمون مغزی نخاعی تجویز می کند. در صورتی که آنوریسم مغزی پاره شده باشد ولی CT اسکن آن را نشان ندهد. در این آزمون مایع مغزی نخاعی با یک سوزن از پشت، پونکسیون کمری گرفته می شود.
تصویربرداری MRI : این تصویربرداری با استفاده از امواج مغناطیسی و رادیویی برای ایجاد تصویر دو بعدی و ۳ بعدی انجام می شود. آنژیوگرافی MRI که جزئیات شریان ها را ارزیابی و محل آنوریسم پاره شده را تشخیص دهد.
آنژیوگرام مغزی : در این روش پزشک لوله نازک، انعطاف پذیر کاتتر را به داخل شریان های بزرگ ( کشاله ران یا بازو) می باشد را وارد و از قلب عبور می دهد و از طریق کاتتر، رنگ های خاصی به سرخرگ های درون مغز تزریق و به شریان ها در سراسر مغز می رسد.
تصاویر اشعه X : این آزمون تهاجمی تر از بقیه تست ها می باشد. اطلاعات در مورد شرایط شریان ها و محل آنوریسم پاره شده را نشان می دهد.
درمان آنوریسم پاره نشده
با استفاده از حلقه اندوواسکولار می توانید برای بستن و جلوگیری از پارگی در آینده آنوریسم پاره نشده مغز استفاده کنید.
عواملی که در تعیین روش درمان توصیه می شود عبارتند از:
- سابقه خانوادگی
- شرایط مادرزادی باعث افزایش خطر آنوریسم پاره شده می شود
- سن شما و سلامت عمومی شخص
- اندازه، محل و ظاهر کلی از آنوریسم
- در صورتی که فشار خون بالا دارید پزشک خود را در جریان این وضعیت قرار دهید. کنترل مناسب فشار خون می تواند خطر پارگی را را کاهش دهد.
- سیگار را ترک کنید زیرا عامل تشکیل، رشد و پارگی آنوریسم می باشد.
پیشگیری از آنوریسم مغزی
راه های پیشگیری از آنوریسم مغزی شامل موارد زیر است :
- قطع استعمال سیگار
- رژیم غذایی سالم و حذف رژیم غذایی با چربی بالا
- ورزش منظم
- داشتن وزن متعادل
