آیا تشنج میتواند کشنده باشد؟
تشنج در بیشتر موارد تهدیدکننده زندگی نیست، اما در شرایط خاص میتواند منجر به مرگ ناگهانی شود. بسیاری از موارد مرگ ناشی از تشنج به دلیل عوامل ثانویه مانند سقوط، غرق شدن یا خفگی است.
یکی از موارد مهم در این زمینه، مرگ ناگهانی ناشناخته در صرع (SUDEP) است که معمولاً هنگام یا بلافاصله بعد از یک حمله شدید رخ میدهد. طبق مطالعات، SUDEP حدود ۱٫۱۶ در هر ۱۰۰۰ فرد مبتلا به صرع را درگیر میکند و میتواند ۷ تا ۱۷٪ مرگهای ناشی از صرع را تشکیل دهد.
چه عواملی باعث مرگ ناشی از تشنج میشوند؟
علاوه بر SUDEP، عوامل دیگری نیز ممکن است به مرگ در هنگام تشنج منجر شوند، از جمله:
-
افتادن و آسیب جدی به سر
-
خفگی ناشی از استفراغ یا انسداد راه هوایی
-
غرق شدن حتی در آب کمعمق مانند وان حمام
-
آسیب مغزی یا خونریزی داخلی
-
مشکلات تنفسی یا ایست قلبی
عوامل خطر برای SUDEP
مهمترین عامل خطر SUDEP، تشنجهای مکرر و کنترلنشده است. سایر عوامل شامل:
-
شروع تشنج در سنین پایین
-
زندگی طولانیمدت با صرع
-
قطع ناگهانی یا فراموشی دوز داروها
-
مصرف الکل
-
تمایل به وقوع تشنج در شب
چگونه میتوان خطر مرگ ناشی از تشنج را کاهش داد؟
هرچند پیشگیری کامل از SUDEP ممکن نیست، اما با رعایت نکات زیر میتوان خطر را کاهش داد:
-
مصرف منظم داروهای ضدتشنج طبق نظر پزشک
-
اجتناب از عوامل محرک (چراغهای چشمکزن، بیخوابی، استرس)
-
پرهیز از مصرف الکل
-
داشتن خواب کافی و سبک زندگی سالم
برای پیشگیری از حوادث هنگام تشنج:
-
پوشاندن گوشههای تیز مبلمان
-
اجتناب از میزهای شیشهای
-
استفاده از فرش ضدلغزش
-
قرار دادن حفاظ جلوی شومینه و اجاق
ایمنی در محیطهای آبی
از آنجایی که غرق شدن یکی از خطرات جدی در بیماران مبتلا به صرع است:
-
هنگام شنا باید فردی آموزشدیده یا ناجی حضور داشته باشد
-
استفاده از جلیقه نجات توصیه میشود
-
در صورت داشتن حملات مکرر، به جای حمام، دوش گرفتن ایمنتر است
-
استفاده از صندلی دوش پیشنهاد میشود
سوالاتی که باید از پزشک پرسید
بیمار مبتلا به تشنج بهتر است موارد زیر را با پزشک در میان بگذارد:
-
آیا الگویی در حملات وجود دارد؟
-
چه اقدامات ایمنی باید رعایت شود؟
-
چه عوامل محیطی میتوانند خطرناک باشند؟
-
آیا درمان دارویی باید تغییر کند؟
-
آیا نیاز به مراجعه به متخصص صرع (اپیلپتولوژیست) وجود دارد؟
چه موقع به دنبال کمک فوری باشیم؟
اگر فردی برای اولین بار دچار تشنج شود، یا حملات او شدیدتر و مکرر شوند، باید سریعاً به پزشک مراجعه کند. همچنین تغییرات ناگهانی در نوع یا شدت تشنج نیازمند بررسی فوری است.
جمعبندی
مرگ ناشی از تشنج پدیدهای نادر است، اما میتواند در اثر SUDEP یا عوامل ثانویه رخ دهد. پیروی از دستورات پزشک، مصرف منظم دارو، رعایت نکات ایمنی محیطی و اجتناب از محرکهای تشنج میتواند خطر مرگ یا آسیب جدی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
