بیماری آلزایمر جز بیماری دژنراتیو مغز می باشد که با گذشت زمان می تواند بدتر شود. از علائم فرد مبتلا به آلزایمر می توان به از دست دادن حافظه، تغییر در رفتار، تفکر و مهارت های زبانی و غیره اشاره کرد. میزان پیشرفت و مراحل آلزایمر در افراد مختلف متفاوت است. در ادامه به بحث درباره مراحل آلزایمر میپردازیم.
مراحل بیماری آلزایمر
مراحل اولیه آلزایمر
بدون آسیب رساندن: آسیب به به سلول های مغز آغاز شده است، اما هیچ نشانه ای را نشان نمی دهد. فقط با انجام آزمایشات تصویربرداری می توانند رسوبات پروتئینی به نام آمیلوئید بتا را تشخیص دهند. در مبتلایان به آلزایمر، تجمع این پروتئین ها ، پلاک هایی را تشکیل می دهد. تجمع این توده های پروتئین ممکن است سیگنال های بین سلول ها را مسدود و سیستم ایمنی بدن که باعث التهاب می شود را فعال کند.
از دست دادن حافظه به طور مختصر: در این مرحله کاهش شدید عملکرد شناختی وجود دارد. سلول های آسیب دیده مغز نشانه هایی را بروز می دهد و فرد از دست دادن حافظه و فراموشی را تجربه می کند. در این مرحله علائم جنون قابل تشخیص نمی باشد.
مراحل نگران کننده آلزایمر
مرحله شناختی خفیف: نقص خفیف شناختی (MCI) کاهش شناختی است که به عنوان یک قسمت طبیعی از سالمندی اتفاق میفتد، اما MCI قبل از زوال عقل رخ می دهد. در این مرحله تغییرات شدیدی در الگوی خلقی و رفتاری فرد ایجاد می شود. که اعضای خانواده و بستگان این تغییرات را احساس می کنند و متوجه می شوند که این حالت، حالت نرمالی نیست. فرد برای پیدا کردن کلمه مناسب در انجام فعالیت های روزانه به مشکل میخورد. تغییر در حافظه و تفکر در این مرحله به اندازه کافی شدید نیست که بتواند باعث بروز مشکلات در زندگی روزانه یا فعالیت های طبیعی افراد شود. علائم این مرحله شامل موارد زیر می شود:
- فراموشی موارد قابل توجهی موضوعات مانند قرارها، مکالمات یا رویدادهای اخیر
- عدم توانایی در تصمیم گیری یا احساس ناراحتی هنگام انجام این کار
- تحریک پذیری یا داوری ضعیف
- ممکن است فرد افسردگی، تحریک پذیری، پرخاشگری و اضطراب را تجربه می کنند.
مرحله شناختی متوسط : در این مرحله فرد تاریخ شخصی و حوادث اخیر را فراموش می کند. و دچار تغییرات روحی می شود. این مرحله کاهش شناختی متوسط است که فرد باید به پزشک مراجعه کند و با انجام معاینه پزشکی مشکل ایجاد شده تشخیص داده شود.
مرحله کاهش شدید شناختی (همیشه شناختی (ابتلا به جنون)) : در این حالت فرد در انجان فعالیت های روزانه خود به کمک احتیاج پیدا خواهد کرد. تغییرات در رفتار آنها برای دیگران واضح می باشد. افراد در حافظه خود شکاف ایجاد می کنند و نمی توانند جزئیات تماس خود را به یاد داشته باشند. از دیگر علائم آنها می توان به انجام ضعیف محاسبات ذهنی اشاره کرد. با این اوصاف فرد هنوز خاطراتی درباره برخی از اطلاعات شخصی مهم خود را فراموش نکرده است. علائم آن شامل :
- مشکل پیدا کردن در یافتن کلمات صحیح برای توصیف یک شی یا ایده
- مشکل در حل مشکلات و انجام کارها
- اختلال در به خاطر سپردن اطلاعات جدید
- تحریک پذیری شدید یا عصبانیت بیش از حد
- تکرار سوالات و پرسش های مکرر
- کاهش انگیزه برای انجام وظایف
- مشکل در قضاوت
- گم شدن
بیماری آلزایمر متوسط (جنون) : در این مرحله بیماری از بیماری علائم کم کم پیشرفت کرده و شروع به بدتر شدن می کند. فرد حافظه خود را شدیدا از دست می دهد و نیاز به کمک بیشتر برای انجام کارهای روزانه خود خواهد داشت. علائمی فرد تجربه می کند شامل بی اختیاری در ادرار، عدم تشخیص چهره ها و … می باشد. فرد از اینکه تنها از خانه بیرون بیاید می ترسد. علائم زوال عقل متوسط ناشی از بیماری آلزایمر شامل موارد زیر است:
- تکرار خاطرات مورد علاقه یا ساخت داستان برای پر کردن شکاف حافظه
- نیازمند کمک دیگران در مورد پوشیدن لباس های متناسب با فصول سال
- فراموش کردن اطلاعات شخصی، مانند آدرس، شماره تلفن و سابقه تحصیلات
- فراموش کردن آدرس و گم شدن حتی در مکان های آشنا
- سردرگمی در تشخیص اعضای خانواده و دوستان نزدیک
- نیاز به کمک برای حمام کردن و نظافت شخصی
- سرگردانی در جستجوی محیط های آشنا
- عدم یادآوری روزهای هفته یا فصل
- بدگمانی به دوستان و خانواده
- بی اختیاری ادرار و مدفوع
- بی قرار و آشفتگی
- توهم و یا هذیان
- پرخاشگری
مرحله پیشرفته آلزایمر
عدم شناسایی نزدیکان: در این مرحله فرد قادر به انجام فعالیت های روزانه خود ، برقراری ارتباط صحیح، کنترل حرکات خود نبوده و از خود رفتارهای غیرطبیعی نشان می دهد. علائم زوال عقل شدید ناشی از بیماری آلزایمر شامل موارد زیر است:
- نیاز به کمک کامل در مراقبت های شخصی، غذا خوردن، لباس پوشیدن و حمام کردن
- عدم توانایی در نشستن یا نگه داشتن سر و یا پیاده روی
- عضلات سفت و سخت و رفلکس های غیر طبیعی
- عدم توانایی در صحبت کردن و ارتباط منسجم
- بی اختیاری ادرار و مدفوع
- از بین رفتن توانایی بلعیدن
- ممکن است فرد مبتلا در مراحل شدید به ذات الریه مبتلا شود.
روند پیشرفت بیماری
روند بیماری در افراد مختلف متفاوت است. تجویز برخی از داروها می تواند از پیشرفت بیماری به مراحل بالاتر را کند کند و به بهبودی علائم حافظه و سایر تغییرات شناختی کمک کنند.
عواملی که می توانند بر پیشرفت بیماری میتوانند تأثیر بگذارند، عبارتند از :
سلامت جسمی فرد : افرادی که بیماری های مانند مشکلات قلبی، دیابت یا عفونت های مکرر و افرادی که دچار سکته مغزی شده اند، ممکن است بیماری پیشرفت سریع تری داشته باشد. فعال بودن، درگیر شدن در فعالیت های اجتماعی و ورزش منظم، عواملی هستند که می توانند به حفظ توانایی های فرد در طولانی مدت کمک کند.
سن : افرادی که علائم آلزایمر قبل از سن ۶۵ سالگی در آنها بروز کنند این احتمال وجود دارد که بیماری، پیشرفت سریعی داشته باشد.
عوامل ژنتیکی: ژن های یک فرد ممکن است بر پیشرفت بیماری تأثیر گذار باشد.
چه کارهایی می تواند به کند شدن روند بیماری آلزایمر کمک کند:
- مصرف تمام داروهای تجویز شده بر اساس دستور پزشک
- انجام معاینات منظم بهداشتی و پیگیری آن ها
- فعال از نظر روانی و جسمی
- حفظ یک رژیم غذایی سالم
- ترک مصرف الکل
- خواب کافی
- ترک سیگار
- و …
